ΕΠΑΛ: Συνειδητή επιλογή ή «εύκολη λύση»;

Για πολλά χρόνια, τα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑΛ) αντιμετωπίζονταν από αρκετές οικογένειες ως η «εύκολη λύση» ή ως επιλογή για μαθητές που δεν τα καταφέρνουν στο Γενικό Λύκειο.

Η πραγματικότητα όμως έχει αλλάξει σημαντικά. Σήμερα, τα τεχνικά λύκεια προσφέρουν εξειδικευμένες γνώσεις, πρόσβαση στην αγορά εργασίας, δυνατότητα συνέχισης σπουδών και σε αρκετές περιπτώσεις, επαγγελματικές διεξόδους με πολύ μεγάλη ζήτηση.

• Όμως τι ακριβώς είναι το ΕΠΑΛ;

• Ποιες ειδικότητες υπάρχουν;

• Πότε γίνονται οι εγγραφές;

• Έχουν όλα τα σχολεία όλους τους τομείς;

• Και τελικά… αξίζει να το επιλέξει ένας μαθητής;

Τι είναι το ΕΠΑΛ;

Το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑΛ) είναι μία μορφή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ισότιμης με τα Γενικά Λύκεια που συνδυάζει:

• γενική παιδεία

• τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση

• εργαστηριακά μαθήματα

• εξειδίκευση σε επαγγελματικούς τομείς

Οι μαθητές φοιτούν για τρία χρόνια, όπως και στο ΓΕΛ, αλλά από τη Β’ Λυκείου επιλέγουν συγκεκριμένο τομέα σπουδών και στη Γ’ Λυκείου ειδικότητα.

Παράλληλα, οι απόφοιτοι μπορούν:

• να εργαστούν άμεσα,

• να συμμετάσχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις των ΕΠΑΛ,

• να εισαχθούν σε Πανεπιστήμια,

• να συνεχίσουν σε ΣΑΕΚ (πρώην ΙΕΚ),

• ή να παρακολουθήσουν το Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας.

Ποιους τομείς έχουν τα ΕΠΑΛ;

Στα ΕΠΑΛ λειτουργούν αρκετοί επαγγελματικοί τομείς, όπως:

• Μηχανολογία

• Ηλεκτρολογία, Ηλεκτρονική και Αυτοματισμός

• Πληροφορική

• Υγεία – Πρόνοια – Ευεξία

• Οικονομίας και Διοίκησης

• Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος

• Ναυτιλιακών Επαγγελμάτων

• Δομικών Έργων και Γεωπληροφορικής

• Εφαρμοσμένων Τεχνών

• Κοινή ομάδα (περιέχει σχολές όπως π.χ Θεάτρου, Φυσικής Αγωγής, Μουσικής, Στρατιωτικές κλπ. οι οποίες μπορούν να δηλωθούν από όμοιο τομέα επιλέξει κάποιος/α.)

Οι επίσημοι τομείς και οι ειδικότητες καθορίζονται κάθε χρόνο από το Υπουργείο Παιδείας. (EduRelief)

Έχουν όλα τα ΕΠΑΛ όλες τις ειδικότητες;

Όχι.

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία που συχνά δεν γνωρίζουν οι γονείς και οι μαθητές. Κάθε χρόνο ανακοινώνονται ο τομείς που θα λειτουργούν ανά ΕΠΑΛ σε όλη τη χώρα.

Κάθε ΕΠΑΛ διαθέτει διαφορετικούς τομείς και ειδικότητες, ανάλογα με:

• τις υποδομές του σχολείου,

• τα εργαστήρια,

• τις ανάγκες της περιοχής,

• τη διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών,

• αλλά και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Για παράδειγμα:

• ένα ΕΠΑΛ σε ναυτική περιοχή μπορεί να έχει Ναυτιλιακά,

• ενώ ένα άλλο να δίνει έμφαση στην Πληροφορική ή στη Μηχανολογία.

Κάθε χρόνο δημοσιεύεται επίσημος πίνακας με τους τομείς και τις ειδικότητες που λειτουργούν ανά σχολείο. Δείτε εδώ τον πίνακα.

Άρα, πριν ένας μαθητής επιλέξει ΕΠΑΛ, χρειάζεται να ελέγξει πολύ προσεκτικά:

• ποιες ειδικότητες λειτουργούν πραγματικά,

• αν υπάρχει συνέχεια στη Γ’ Λυκείου,

• και αν το σχολείο καλύπτει τα ενδιαφέροντά του.

Πότε και πώς γίνονται οι εγγραφές;

Οι εγγραφές στα ΕΠΑΛ πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας e-Εγγραφές του Υπουργείου Παιδείας.

Συνήθως:

• οι αιτήσεις ανοίγουν στα τέλη Ιουνίου ή αρχές Ιουλίου,

• και ολοκληρώνονται μέσα στον Ιούλιο.

Η διαδικασία γίνεται μέσω:

• του gov.gr

• ή της πλατφόρμας e-eggrafes.minedu.gov.gr.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αν υπάρχουν περισσότερες αιτήσεις από τις διαθέσιμες θέσεις, μπορεί να πραγματοποιηθεί κλήρωση.

Μπορεί ένας μαθητής ΕΠΑΛ να περάσει στο Πανεπιστήμιο;

Ναι και αυτό είναι κάτι που πολλοί αγνοούν.

Οι μαθητές των ΕΠΑΛ συμμετέχουν σε ξεχωριστές Πανελλαδικές Εξετάσεις και διεκδικούν θέσεις σε:

• Πανεπιστήμια,

• Πολυτεχνικές σχολές,

• Σχολές Υγείας,

• Οικονομικά τμήματα,

• Σχολές Πληροφορικής,

• Ναυτιλιακές σπουδές,

• και πολλά άλλα.

Μάλιστα, αρκετοί μαθητές ΕΠΑΛ καταφέρνουν κάθε χρόνο να εισάγονται σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικά τμήματα.

Ποια τα πλεονεκτήματα του ΕΠΑΛ;

Το μεγάλο πλεονέκτημα του ΕΠΑΛ είναι ότι ο μαθητής:

• αποκτά πρακτικές δεξιότητες,

• έρχεται σε επαφή με πραγματικά επαγγέλματα,

• γνωρίζει από νωρίς τι του ταιριάζει,

• και συνδέεται πιο άμεσα με την αγορά εργασίας.

Σε αρκετούς τομείς, όπως:

• τεχνικά επαγγέλματα,

• πληροφορική,

• ψυκτικοί,

• αυτοματισμοί,

• υγεία,

• ηλεκτρολογία,

• ναυτιλία, η αγορά αναζητά πλέον εξειδικευμένους επαγγελματίες περισσότερο από ποτέ.

Ποια τα λάθη που κάνουν οι οικογένειες;

Πολλές φορές η επιλογή του ΕΠΑΛ γίνεται:

• από φόβο για το διάβασμα του ΓΕΛ,

• επειδή «εκεί πήγαν οι φίλοι»,

• ή επειδή ακούγεται ότι «θα βρει γρήγορα δουλειά».

Όμως η επιλογή σχολείου και ειδικότητας δεν πρέπει να γίνεται επιφανειακά.

Ένας μαθητής που επιλέγει Πληροφορική επειδή «ασχολείται με κινητά» μπορεί να ανακαλύψει ότι δεν του αρέσει καθόλου ο προγραμματισμός.

Αντίστοιχα, κάποιος που επιλέγει Μηχανολογία επειδή «έχει δουλειά» μπορεί να δυσκολευτεί αν δεν έχει καμία κλίση σε τεχνικά αντικείμενα.

Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο: «Τι επάγγελμα έχει ζήτηση;»

Αλλά κυρίως: «Τι ταιριάζει πραγματικά στον χαρακτήρα, στις δεξιότητες και στην προσωπικότητα του μαθητή;»

Τελικά αξίζει το ΕΠΑΛ;

Για αρκετούς μαθητές, ναι και μάλιστα πολύ.

Το ΕΠΑΛ μπορεί να είναι εξαιρετική επιλογή όταν:

• υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για έναν τεχνικό ή επαγγελματικό τομέα,

• ο μαθητής μαθαίνει καλύτερα μέσα από πράξη και εργαστήρια,

• θέλει πιο άμεση σύνδεση με την εργασία,

• ή έχει ξεκάθαρη επαγγελματική κατεύθυνση.

Δεν είναι «κατώτερο» σχολείο. Είναι διαφορετική εκπαιδευτική διαδρομή.

Το πρόβλημα ξεκινά όταν η επιλογή γίνεται χωρίς σωστή ενημέρωση ή χωρίς αυτογνωσία.

Ο ρόλος του επαγγελματικού προσανατολισμού.

Η επιλογή ανάμεσα σε ΓΕΛ και ΕΠΑΛ δεν είναι απλή υπόθεση. Δεν αφορά μόνο βαθμούς ή το αν ένα παιδί «διαβάζει». Αφορά τον τρόπο σκέψης του, τα ενδιαφέροντά του, τις κλίσεις του, αλλά και το πώς φαντάζεται τον εαυτό του στο μέλλον.

Στην About Career βοηθάμε μαθητές και γονείς να κατανοήσουν:

• ποια εκπαιδευτική διαδρομή τους ταιριάζει πραγματικά,

• ποιες ειδικότητες έχουν ουσιαστικές προοπτικές,

• ποια σχολεία και ποιοι τομείς ανταποκρίνονται στους στόχους τους,

• και πώς μπορούν να πάρουν μία συνειδητή και ώριμη απόφαση για το μέλλον.