Το παιδί μου είναι καλός μαθητής. Γιατί χρειάζεται επαγγελματικό προσανατολισμό;
«Το παιδί μου είναι πολύ καλός μαθητής. Μπορεί να περάσει σε πολλές σχολές.
Γιατί να κάνει επαγγελματικό προσανατολισμό;»
Είναι μια απολύτως λογική ερώτηση.
Ένας μαθητής με υψηλές επιδόσεις έχει συνήθως περισσότερες επιλογές.
Αυτό όμως μπορεί να είναι ταυτόχρονα πλεονέκτημα και παγίδα.
Γιατί άλλο είναι να μπορείς να μπεις σε πολλές σχολές και άλλο να γνωρίζεις ποια από αυτές σου ταιριάζει πραγματικά.
Όλοι οι καλοί μαθητές χρειάζονται επαγγελματικό προσανατολισμό;
Όχι απαραίτητα.
Υπάρχουν μαθητές που από σχετικά νωρίς έχουν ένα πολύ συγκεκριμένο ενδιαφέρον. Ένα παιδί, για παράδειγμα, μπορεί να θέλει Ιατρική, να γνωρίζει αρκετά καλά τι σημαίνουν οι συγκεκριμένες σπουδές, να έχει διερευνήσει το επάγγελμα του γιατρού και να εξακολουθεί να αισθάνεται ότι αυτή είναι η διαδρομή που θέλει.
Ακόμη και τότε είναι χρήσιμο να γνωρίζει εναλλακτικές επιλογές, αλλά υπάρχει ήδη στόχος.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, πολύ διαφορετική κατηγορία μαθητών.
Είναι τα παιδιά που έχουν καλούς βαθμούς σχεδόν παντού, αλλά όταν τα ρωτήσεις:
«Τι θα ήθελες πραγματικά να σπουδάσεις;»
η απάντηση είναι:
«Δεν ξέρω. Αφού γράψω, θα δω πού περνάω».
Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά.
Το «είμαι καλός μαθητής» δεν σημαίνει «ξέρω τι θέλω».
Η σχολική επίδοση μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για έναν μαθητή.
Δεν μας αποκαλύπτει όμως αυτομάτως τα ενδιαφέροντα, τις επαγγελματικές αξίες, τον τρόπο ζωής που θα ήθελε ή το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ήθελε κάποτε να εργάζεται.
Ένας μαθητής μπορεί να είναι πολύ καλός στη Βιολογία, στα Μαθηματικά και στη Χημεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε να γίνει γιατρός, μηχανικός ή επιστήμονας.
Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι είναι καλός μαθητής.
Και αυτή η διάκριση είναι σημαντική.
Ένας καλός μαθητής μπορεί να γνωρίζει… | Αλλά να μην έχει διερευνήσει… |
Σε ποια μαθήματα γράφει καλά | Ποια αντικείμενα τον ενδιαφέρουν πραγματικά |
Πόσα μόρια μπορεί να συγκεντρώσει | Πώς φαντάζεται την επαγγελματική του ζωή |
Ποιες είναι οι υψηλόβαθμες σχολές | Τι ακριβώς σπουδάζει κάποιος σε αυτές |
Ποια επαγγέλματα έχουν κύρος | Ποιο επαγγελματικό περιβάλλον ταιριάζει στον ίδιο |
Ότι έχει πολλές επιλογές | Με ποια κριτήρια θα επιλέξει ανάμεσά τους |
Μήπως οι πολλές επιλογές κάνουν την απόφαση δυσκολότερη;
Παράδοξο, αλλά ναι.
Ένας μαθητής που συγκεντρώνει πολλά μόρια μπορεί να βρεθεί μπροστά σε δεκάδες διαθέσιμες σχολές. Και τότε εμφανίζεται ένας άλλος κίνδυνος:
να επιλέξει σχολή επειδή μπορεί να την πιάσει.
«Αφού έγραψα τόσο καλά, κρίμα να μην δηλώσω Ιατρική».
«Με αυτά τα μόρια γιατί να πάω σε σχολή με χαμηλότερη βάση;»
Όμως τα μόρια δεν είναι βαθμολογία της αξίας μιας σχολής. Και μια υψηλή βάση δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο αντικείμενο ταιριάζει σε κάθε μαθητή που μπορεί να εισαχθεί σε αυτό.
Το σωστό ερώτημα δεν είναι:
«Ποια είναι η καλύτερη σχολή που πιάνω;»
Αλλά:
«Ποια είναι η καλύτερη επιλογή για εμένα;»
Και αν ένας μαθητής αλλάξει γνώμη;
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο επαγγελματικός προσανατολισμός απέτυχε.
Το αντίθετο.
Στα 15, στα 16 ή στα 17 ένας νέος άνθρωπος εξελίσσεται. Ανακαλύπτει νέα ενδιαφέροντα, γνωρίζει διαφορετικά αντικείμενα και αλλάζει.
Ο στόχος λοιπόν δεν είναι να του δώσουμε μια ετικέτα, «εσύ πρέπει να γίνεις αυτό».
Είναι να του μάθουμε πώς να διερευνά και πώς να αποφασίζει.
Αυτή η δεξιότητα πιθανότατα θα του χρειαστεί πολλές φορές στη ζωή του, ιδιαίτερα σε μια αγορά εργασίας που αλλάζει συνεχώς.
Ο καλός βαθμός ανοίγει πόρτες. Δεν επιλέγει ποια θα ανοίξεις.
Αυτός είναι ίσως ο απλούστερος τρόπος να εξηγήσουμε γιατί ένας καλός μαθητής μπορεί να χρειάζεται επαγγελματικό προσανατολισμό.
Οι καλές επιδόσεις δημιουργούν δυνατότητες.
Δεν δημιουργούν από μόνες τους κατεύθυνση.
Και όσο περισσότερες είναι οι διαθέσιμες επιλογές, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά το να γνωρίζει ο μαθητής με ποια κριτήρια θα επιλέξει.
Ο ρόλος της About Career.
Στην About Career, ως Σύμβουλοι Επαγγελματικού Προσανατολισμού, δεν προσπαθούμε να πούμε σε έναν καλό μαθητή «ποια καλή σχολή πρέπει να επιλέξει».
Διερευνούμε μαζί του τα ενδιαφέροντα, τις κλίσεις, τις δεξιότητες και τα χαρακτηριστικά του και τα συνδέουμε με σπουδές, σύγχρονες επαγγελματικές διαδρομές και πραγματικές επιλογές.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι ένας μαθητής να αξιοποιήσει απλώς τα μόριά του.
Είναι να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του.
Και υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ).
1. Χρειάζεται επαγγελματικό προσανατολισμό ένας μαθητής που ξέρει ήδη τι θέλει; Όχι πάντα. Αν έχει πραγματικά διερευνήσει τη σχολή και το επάγγελμα που επιθυμεί, ο βασικός στόχος υπάρχει ήδη. Είναι όμως χρήσιμο να γνωρίζει και εναλλακτικές διαδρομές.
2. Οι υψηλοί βαθμοί δείχνουν ποια σχολή ταιριάζει σε έναν μαθητή; Όχι. Δείχνουν κυρίως σχολική επίδοση. Η επιλογή σπουδών χρειάζεται να συνδυάζει επιδόσεις, ενδιαφέροντα, δεξιότητες και επαγγελματικές επιθυμίες.
3. Πότε είναι καλύτερο να κάνει ένας καλός μαθητής επαγγελματικό προσανατολισμό; Ιδανικά από την Γ΄ Γυμνασίου ή την Α΄ Λυκείου, ώστε οι επιλογές σπουδών και σχολών να γίνουν με μεγαλύτερη γνώση και όχι μόνο με βάση τα μόρια.
