Οι βάσεις δεν είναι επαγγελματικός προσανατολισμός
- πριν από 3 ημέρες
- διαβάστηκε 5 λεπτά
Βάσεις, ΕΒΕ και αντιστοιχίες είναι χρήσιμες πληροφορίες. Δεν δείχνουν, όμως, ποιες σπουδές ταιριάζουν σε έναν μαθητή.
Ο Σεπτέμβριος, ιδιαίτερα για έναν μαθητή της Γ΄ Λυκείου, είναι μήνας αποφάσεων. Κάποιοι μαθητές ξεκινούν τη χρονιά χωρίς συγκεκριμένο στόχο.
Άλλοι έχουν ήδη σκεφτεί μια σχολή ή ένα επιστημονικό πεδίο, αλλά δεν είναι βέβαιοι ότι η επιλογή τους εξακολουθεί να τους εκφράζει.
Και στις δύο περιπτώσεις, η ανάγκη είναι ουσιαστικά η ίδια:
να βρεθεί ή να ελεγχθεί ένας στόχος πριν η χρονιά αποκτήσει ταχύτητα.
Σε αυτή την αναζήτηση, μαθητές και γονείς συναντούν συχνά οδηγούς με βάσεις εισαγωγής, διακυμάνσεις βάσεων, Ελάχιστες Βάσεις Εισαγωγής, αντιστοιχίες τμημάτων και δυνατότητες μετεγγραφής. Οι πληροφορίες αυτές είναι χρήσιμες.
Δεν αποτελούν, όμως, επαγγελματικό προσανατολισμό.
Το να γνωρίζω τα δεδομένα του συστήματος δεν σημαίνει ότι γνωρίζω ποια επιλογή ταιριάζει σε εμένα.
Η πληροφορία για τις σχολές δεν αρκεί για την επιλογή σπουδών
Ένας πίνακας μπορεί να μας πληροφορήσει για τη βάση ενός τμήματος. Ένας υπολογιστής μπορεί να δείξει αν ένας μαθητής καλύπτει την ΕΒΕ. Μια λίστα μπορεί να παρουσιάσει ποια τμήματα είναι αντίστοιχα για τις μετεγγραφές.
Κανένα από αυτά, όμως, δεν μπορεί να απαντήσει:
ποια αντικείμενα ενδιαφέρουν πραγματικά τον μαθητή,
ποιες ικανότητες και κλίσεις διαθέτει,
ποιο περιβάλλον σπουδών και εργασίας του ταιριάζει,
τι είδους καθημερινότητα θα ήθελε να έχει στο μέλλον,
ποια επαγγελματικά πεδία συνδέονται με τις αξίες και τα κίνητρά του,
αν γνωρίζει το πραγματικό περιεχόμενο της σχολής που σκέφτεται.
Τα τεχνικά στοιχεία περιγράφουν ένα μέρος του συστήματος εισαγωγής.
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός εξετάζει τον άνθρωπο που καλείται να κινηθεί μέσα σε αυτό το σύστημα.
Δεν είναι επαγγελματικός προσανατολισμός να αντιστοιχίζουμε μόρια με σχολές. Είναι διαχείριση διαθέσιμων επιλογών.
Τι χρειάζεται πραγματικά να εξεταστεί τον Σεπτέμβριο
Στην αρχή της Γ΄ Λυκείου, το βασικό ερώτημα δεν είναι «πόσα μόρια είχε πέρυσι αυτή η σχολή;». Είναι αν ο μαθητής έχει έναν στόχο που αξίζει να υπηρετήσει με την προσπάθειά του κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
Για τον μαθητή που δεν έχει ακόμη στόχο, χρειάζεται διερεύνηση:
των ενδιαφερόντων και των δυνατών του σημείων,
των επιστημονικών πεδίων που θα μπορούσαν να του ταιριάξουν,
των διαφορετικών σπουδών που οδηγούν σε συγγενείς επαγγελματικές διαδρομές,
του τρόπου με τον οποίο θέλει να μαθαίνει, να εργάζεται και να εξελίσσεται.
Για τον μαθητή που έχει ήδη αποφασίσει, χρειάζεται έλεγχος:
γνωρίζει το πρόγραμμα σπουδών ή μόνο τον τίτλο της σχολής;
τον ενδιαφέρει πραγματικά το αντικείμενο ή επηρεάστηκε από τη βάση και το κύρος του τμήματος;
γνωρίζει τις επαγγελματικές διεξόδους και την καθημερινότητα των αντίστοιχων επαγγελμάτων;
η επιλογή συνδέεται με τις δικές του επιθυμίες ή κυρίως με τις προσδοκίες του περιβάλλοντός του;
Ο ένας μαθητής χρειάζεται να βρει τον στόχο του. Ο άλλος χρειάζεται να διαπιστώσει αν ο στόχος που έχει ήδη θέσει είναι πράγματι δικός του. Κανένα από τα δύο δεν μπορεί να γίνει μόνο με αριθμούς και πίνακες.
Τι μας λένε — και τι δεν μας λένε — τα τεχνικά δεδομένα
Τεχνικό στοιχείο | Σε τι είναι χρήσιμο | Τι δεν μπορεί να απαντήσει |
Βάση εισαγωγής | Δείχνει την εικόνα εισαγωγής μιας συγκεκριμένης χρονιάς | Αν η σχολή είναι ποιοτική ή κατάλληλη για τον μαθητή |
Διακύμανση βάσεων | Βοηθά στη μελέτη της ζήτησης και στη διαμόρφωση σεναρίων | Ποιο αντικείμενο αξίζει να σπουδάσει κάποιος |
ΕΒΕ | Ελέγχει αν υπάρχει δικαίωμα δήλωσης ενός τμήματος | Αν ο υποψήφιος πρέπει να το επιλέξει |
Αντιστοιχίες | Χρησιμεύουν στη διερεύνηση μιας πιθανής μετεγγραφής | Αν τα τμήματα είναι απολύτως ίδια ή ταιριάζουν στον ίδιο άνθρωπο |
Κριτήρια μετεγγραφής | Βοηθούν στον οικογενειακό και οικονομικό σχεδιασμό | Ποια επαγγελματική διαδρομή ταιριάζει στον μαθητή |
Οι πληροφορίες αυτές δεν είναι ασήμαντες. Είναι απαραίτητες όταν έρθει η στιγμή να ελεγχθεί η εφικτότητα ενός στόχου και να οργανωθεί σωστά η στρατηγική του μαθητή. Απλώς δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον ίδιο τον στόχο.
Η βάση δεν είναι βαθμολογία αξίας μιας σχολής
Η βάση εισαγωγής δείχνει το χαμηλότερο σύνολο μορίων με το οποίο εισήχθη κάποιος σε ένα τμήμα μια συγκεκριμένη χρονιά. Διαμορφώνεται από τις επιδόσεις των υποψηφίων, τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων και τις προτιμήσεις που δηλώθηκαν.
Δεν αξιολογεί την ποιότητα του προγράμματος σπουδών.
Δεν αποτυπώνει το αν το αντικείμενο έχει ενδιαφέρον για έναν συγκεκριμένο μαθητή. Δεν προβλέπει πώς θα αξιοποιήσει ο μελλοντικός φοιτητής τις γνώσεις και τις ευκαιρίες που θα συναντήσει.
Μια υψηλή βάση δεν κάνει αυτομάτως μια σχολή καλύτερη ή καταλληλότερη.
Μια χαμηλότερη βάση δεν κάνει τις συγκεκριμένες σπουδές λιγότερο αξιόλογες.
Η βάση απαντά στην ερώτηση «με πόσα μόρια εισήχθησαν πέρυσι;».
Δεν απαντά στην ερώτηση «θέλω να σπουδάσω αυτό το αντικείμενο και να κινηθώ επαγγελματικά σε αυτόν τον χώρο;».
Η ΕΒΕ είναι όριο πρόσβασης, όχι πρόταση σπουδών
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής είναι ένας θεσμικός και αριθμητικός περιορισμός. Καθορίζει αν ένας υποψήφιος αποκτά δικαίωμα να δηλώσει ένα συγκεκριμένο τμήμα, ανάλογα με τις επιδόσεις του και τον συντελεστή που έχει ορίσει το τμήμα.
Η ΕΒΕ μάς λέει αν μια επιλογή είναι διαθέσιμη. Δεν μας λέει αν είναι κατάλληλη.
Το γεγονός ότι ένας μαθητής μπορεί να δηλώσει ένα τμήμα δεν σημαίνει ότι πρέπει να το δηλώσει. Αντίστοιχα, αν δεν καλύπτει την ΕΒΕ ενός συγκεκριμένου τμήματος, το ενδιαφέρον του για το αντίστοιχο επιστημονικό ή επαγγελματικό πεδίο δεν παύει να υπάρχει. Μπορεί να υπάρχουν άλλες εκπαιδευτικές διαδρομές προς τον ίδιο ή έναν συγγενικό στόχο.
Οι αντιστοιχίες αφορούν τις μετεγγραφές
Οι αντιστοιχίες τμημάτων έχουν συγκεκριμένη θεσμική λειτουργία: χρησιμοποιούνται στη διαδικασία των μετεγγραφών. Καθορίζονται ανά ακαδημαϊκό έτος, με ακαδημαϊκά κριτήρια και σχετική γνώμη της ΕΘΑΑΕ.
Η αντιστοιχία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι δύο τμήματα έχουν απολύτως ίδιο πρόγραμμα σπουδών, ίδιες κατευθύνσεις, ίδια μαθήματα επιλογής ή ταυτόσημη εκπαιδευτική εμπειρία. Και δεν αποτελεί λόγο για να επιλεγεί μια σχολή, αν το αντικείμενό της δεν ταιριάζει στον μαθητή.
Η πιθανότητα μετεγγραφής είναι σοβαρός παράγοντας σχεδιασμού όταν υπάρχει πραγματική οικογενειακή, οικονομική ή άλλη ανάγκη.
Δεν είναι κριτήριο επαγγελματικού προσανατολισμού.
Επαγγελματικός προσανατολισμός σημαίνει σύνδεση ανθρώπου και επιλογής
Η επαγγελματική συμβουλευτική δεν περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών για τις σχολές. Συνδέει την αυτογνωσία με τη γνώση των σπουδών και του κόσμου της εργασίας. Αυτός είναι και ο πυρήνας της: η επιλογή χρειάζεται να συνδέεται με τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες, τον τρόπο μάθησης και τις προσωπικές επιδιώξεις του νέου ανθρώπου.
Η σωστή σειρά είναι:
Διερευνώ τον εαυτό μου: ενδιαφέροντα, ικανότητες, αξίες, κίνητρα και επιθυμητό τρόπο ζωής και εργασίας.
Εξερευνώ σπουδές και επαγγελματικά πεδία: προγράμματα μαθημάτων, κατευθύνσεις, επαγγελματικά δικαιώματα και πραγματικές διεξόδους.
Διαμορφώνω ή ελέγχω τον στόχο μου.
Εξετάζω τα πρακτικά δεδομένα: τόπο σπουδών, κόστος, ΕΒΕ, ειδικά μαθήματα και ενδεχόμενη ανάγκη μετεγγραφής.
Χτίζω τη στρατηγική της χρονιάς και, αργότερα, του μηχανογραφικού ώστε να υπηρετεί τον στόχο που έχει προηγηθεί.
Αν αντιστρέψουμε αυτή τη σειρά, ο μαθητής κινδυνεύει να ξεκινήσει από ό,τι φαίνεται αριθμητικά εφικτό και στη συνέχεια να προσπαθήσει να πείσει τον εαυτό του ότι του αρέσει. Ή να θεωρήσει ότι, επειδή μπορεί να εισαχθεί σε μια υψηλόβαθμη σχολή, οφείλει και να την επιλέξει.
Όμως ο μαθητής δεν είναι το άθροισμα των μορίων του. Και μια σχολή δεν είναι η βάση της.
Πρώτα ο στόχος, μετά τα δεδομένα
Ένας οδηγός με βάσεις, ΕΒΕ, αντιστοιχίες και υπολογισμούς μπορεί να είναι ένας εξαιρετικός τεχνικός οδηγός για το σύστημα εισαγωγής. Δεν είναι από μόνος του οδηγός επιλογής κατεύθυνσης, σπουδών και επαγγελματικού μέλλοντος.
Στην About Career ξεκινάμε από τον άνθρωπο και μετά περνάμε στα δεδομένα.
Πρώτα διερευνούμε τι μπορεί να του ταιριάξει, τι τον κινητοποιεί και τι θέλει να χτίσει. Έπειτα αξιοποιούμε όλες τις τεχνικές πληροφορίες για να μετατρέψουμε τον στόχο σε ρεαλιστική και σωστά οργανωμένη στρατηγική.
Η τεχνική πληροφορία πρέπει να υπηρετεί την επιλογή. Δεν μπορεί να πάρει τη θέση της.
