Η «Παγίδα του Θουκυδίδη» και οι Πανελλαδικές: ο αόρατος πόλεμος που ζουν οι νέοι
- πριν από 1 λεπτό
- διαβάστηκε 4 λεπτά
Η «Παγίδα του Θουκυδίδη» και οι Πανελλαδικές: ο αόρατος πόλεμος που ζουν οι νέοι
Ο Θουκυδίδης περιέγραψε πριν από αιώνες έναν μηχανισμό που επαναλαμβάνεται στην ιστορία: όταν μια νέα δύναμη αρχίζει να ανεβαίνει και να απειλεί την κυριαρχία μιας παλιάς, τότε η σύγκρουση μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη.
Η θεωρία αυτή έμεινε γνωστή ως «Η Παγίδα του Θουκυδίδη».
Ίσως, όμως, αυτή η παγίδα να μην αφορά μόνο κράτη, στρατούς και γεωπολιτική. Ίσως να τη βλέπουμε καθημερινά και μέσα στην ίδια την κοινωνία μας, σε μια πιο αθόρυβη αλλά εξίσου πιεστική μορφή.
Και ίσως ένα από τα πιο σκληρά της πεδία να είναι οι νέοι άνθρωποι.
Η παλιά δύναμη είναι η κοινωνία του φόβου και της πίεσης
Για πολλά παιδιά, η μεγαλύτερη δύναμη που καλούνται να αντιμετωπίσουν δεν είναι ένας αντίπαλος στρατός. Είναι η πίεση.
Η πίεση εμφανίζεται με πολλούς τρόπους:
η πίεση για επιτυχία στις Πανελλήνιες
η πίεση να αποδείξουν ότι αξίζουν
η πίεση να ακολουθήσουν «σίγουρα» επαγγέλματα
η πίεση να μη θεωρηθούν αποτυχημένοι
Από μικρή ηλικία, πολλά παιδιά μεγαλώνουν ακούγοντας συγκεκριμένα μηνύματα:
«Να γίνεις γιατρός ή δικηγόρος.»
«Αν δεν περάσεις πανεπιστήμιο, δεν θα έχεις μέλλον.»
«Θα πεινάσεις αν κάνεις αυτό που αγαπάς.»
«Η αγορά εργασίας είναι ζούγκλα.»
«Μόνο οι άριστοι επιβιώνουν.»
Κάπως έτσι δημιουργείται ένας τεράστιος κοινωνικός μηχανισμός φόβου.
Ένας μηχανισμός που παρουσιάζει τη ζωή σαν μια διαρκή απειλή και την εκπαίδευση σαν τη μοναδική σωτηρία.
Και μέσα σε όλα αυτά, τα social media έρχονται συχνά να ενισχύσουν ακόμα περισσότερο το άγχος.
Επιτυχίες χωρίς κόπο, ζωές χωρίς αποτυχίες, εικόνες τελειότητας, κοινωνικό κύρος, επίδειξη status και συγκρίσεις χωρίς τέλος δημιουργούν ένα ψυχολογικό περιβάλλον ασφυκτικό για έναν έφηβο που προσπαθεί ακόμα να καταλάβει ποιος είναι.
Η νέα δύναμη είναι τα παιδιά που θέλουν να ζήσουν διαφορετικά
Απέναντι σε αυτή τη μεγάλη κοινωνική δύναμη, υπάρχουν τα παιδιά.
Τα παιδιά που θέλουν να δημιουργήσουν.
Τα παιδιά που σκέφτονται διαφορετικά.
Τα παιδιά που δεν χωρούν εύκολα σε έτοιμα κουτιά.
Τα παιδιά που θέλουν να γίνουν μουσικοί, designers, chefs, game developers, youtubers, ψυχολόγοι, φωτογράφοι, επιχειρηματίες, δημιουργοί περιεχομένου, ερευνητές, τεχνικοί.
Άνθρωποι με προσωπικότητα και όχι απλώς «ασφαλείς επιλογές».
Και εδώ αρχίζει η σύγκρουση.
Όχι γιατί οι νέοι είναι αφελείς ή επαναστάτες χωρίς λόγο. Αλλά γιατί κάθε νέα γενιά κουβαλά ενέργεια, φαντασία και αμφισβήτηση.
Και αυτό τρομάζει πάντα τις πιο συμβατικές κοινωνικές δομές.
Η κοινωνία συχνά δεν φοβάται την αποτυχία των νέων.Φοβάται την ανεξαρτησία τους.
Φοβάται ότι τα παιδιά μπορεί να ακολουθήσουν δρόμους που οι προηγούμενες γενιές δεν καταλαβαίνουν.
Φοβάται ότι μπορεί να επιτύχουν χωρίς να ακολουθήσουν το «παλιό εγχειρίδιο».
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να παρουσιάζουμε τη ζωή σαν μονόδρομο
Το πρόβλημα δεν είναι οι Πανελλήνιες.
Το πρόβλημα είναι όταν παρουσιάζονται ως η μοναδική ευκαιρία ζωής.
Δεν είναι πρόβλημα να θέλει κάποιος να γίνει γιατρός ή νομικός.
Πρόβλημα είναι να νιώθει ότι αν δεν γίνει, τότε απέτυχε ως άνθρωπος.
Η πραγματικότητα του σήμερα είναι τελείως διαφορετική από αυτή που γνώρισαν οι προηγούμενες γενιές. Νέα επαγγέλματα δημιουργούνται συνεχώς. Οι διαδρομές εκπαίδευσης έχουν πολλαπλασιαστεί.
Υπάρχουν δημόσια πανεπιστήμια, ιδιωτικά κολλέγια, ΣΑΕΚ, εξ αποστάσεως σπουδές, μεταπτυχιακά, πιστοποιήσεις, επανεκπαίδευση, διεθνή προγράμματα και επαγγελματικές ειδικότητες που πριν από λίγα χρόνια ούτε καν υπήρχαν.
Η ζωή δεν τελειώνει στα 17.
Και η επαγγελματική επιτυχία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από μια σχολή ή από μια βαθμολογία.
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός ως γέφυρα και όχι ως πίεση
Ο σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός δεν λέει στα παιδιά «κυνήγησε τυφλά το όνειρό σου» ούτε «κάνε μόνο αυτό που έχει λεφτά».
Ο ρόλος του είναι βαθύτερος.
Να βοηθήσει το παιδί να καταλάβει τον εαυτό του.
Να δώσει πραγματική εικόνα της αγοράς εργασίας.
Να εξηγήσει ποιες επιλογές υπάρχουν.
Να δείξει εναλλακτικές διαδρομές.
Να απομυθοποιήσει τον φόβο.
Να δημιουργήσει ισορροπία ανάμεσα στην προσωπικότητα, στις δεξιότητες, στην πραγματικότητα και στις φιλοδοξίες του νέου ανθρώπου.
Κυρίως όμως, να δώσει στα παιδιά κάτι που συχνά λείπει: χώρο να μιλήσουν ειλικρινά για αυτά που θέλουν.
Γιατί πολλές φορές πίσω από το άγχος των Πανελληνίων δεν υπάρχει μόνο φόβος αποτυχίας.
Υπάρχει ο φόβος ότι «δεν θα με αποδεχτούν αν είμαι ο εαυτός μου».
Όταν η επιλογή σπουδών γίνεται πηγή άγχους
Αν νιώθετε ότι η επιλογή σπουδών έχει γίνει πηγή άγχους και όχι διαδικασία κατανόησης, μια συνεδρία επαγγελματικού προσανατολισμού μπορεί να βοηθήσει το παιδί να δει πιο καθαρά τις επιλογές του.
Οι νέοι δεν χρειάζονται περισσότερο φόβο
Η κοινωνία δεν θα σταματήσει ποτέ να αλλάζει. Και κάθε γενιά θα συγκρούεται, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, με την προηγούμενη.
Ίσως αυτή να είναι τελικά η πραγματική «Παγίδα του Θουκυδίδη» στην εκπαίδευση:
η σύγκρουση ανάμεσα σε μια κοινωνία που φοβάται να αλλάξει και σε νέους ανθρώπους που θέλουν να ανακαλύψουν τον δικό τους δρόμο.
Το ζητούμενο όμως δεν είναι ποιος θα νικήσει.
Το ζητούμενο είναι να μη χαθούν παιδιά μέσα σε αυτόν τον πόλεμο πίεσης, φόβου και υπερβολικών προσδοκιών.
Γιατί η εκπαίδευση δεν πρέπει να σκοτώνει την προσωπικότητα.
Πρέπει να τη βοηθά να ανθίσει.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε στην About Career.
Στην About Career πιστεύουμε ότι ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν είναι απλώς μια διαδικασία επιλογής σχολής. Είναι μια διαδικασία κατανόησης του ανθρώπου.
Μέσα από σύγχρονα εργαλεία συμβουλευτικής, ανάλυση προσωπικότητας, ενημέρωση για τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς εργασίας και ουσιαστική συζήτηση με μαθητές και γονείς, βοηθάμε τους νέους να δουν τις επιλογές τους με περισσότερη καθαρότητα και λιγότερο φόβο.
Στόχος μας δεν είναι να πιέσουμε τα παιδιά να χωρέσουν σε κοινωνικά στερεότυπα. Είναι να τα βοηθήσουμε να ανακαλύψουν μια διαδρομή που ταιριάζει πραγματικά στις δυνατότητες, στις αξίες και στα όνειρά τους.
