Test Επαγγελματικού Προσανατολισμού. Να τα πιστέψω;
- 18 Μαΐ
- διαβάστηκε 4 λεπτά
Έχεις κάνει ποτέ ένα τεστ προσωπικότητας και βγήκες «INFJ» (Το INFJ είναι ένας από τους 16 τύπους προσωπικότητας του συστήματος MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) ή «Τύπος Α (Artistic) ; ή Τύπος S (Social»- σύμφωνα με τη θεωρία του Holland- ή «ταιριάζεις με επαγγέλματα στον χώρο της ιατρικής»;
Και μετά κάθισες και σκέφτηκες: "Ναι, αυτό είμαι εγώ, αλλά όχι απόλυτα".
Αν ναι, δεν είσαι μόνος. Εκατομμύρια άνθρωποι και ιδιαίτερα νέοι που βρίσκονται στο σταυροδρόμι επιλογών, στρέφονται στα τεστ προσωπικότητας και επαγγελματικού προσανατολισμού αναζητώντας μια απάντηση. Μια κατεύθυνση. Κάτι που να τους πει επιτέλους "ποιοι είναι και πού ανήκουν".
Τι γίνεται όμως όταν το τεστ... δεν αρκεί;
Τι είναι τα τεστ προσωπικότητας και γιατί τα χρειαζόμαστε;
Τα πιο γνωστά τεστ, όπως το MBTI (Myers-Briggs), το Big Five, το Holland RIASEC ή ακόμα και τα πιο ανεπίσημα τεστ του διαδικτύου, έχουν ένα κοινό: μας δίνουν μια ετικέτα. Και οι ετικέτες, παραδόξως, μας ανακουφίζουν.
Γιατί; Γιατί ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο επιλογές, πίεση και αβεβαιότητα.
Και όταν ένα τεστ σου λέει «είσαι δημιουργικός, με ενσυναίσθηση και ταιριάζεις με επαγγέλματα που βοηθούν ανθρώπους», νιώθεις ότι κάποιος τέλος πάντων σε κατάλαβε.
Δεν είναι τυχαίο ότι το MBTI χρησιμοποιείται, παρά τις ατέλειες που παρουσιάζει, σε 89 από τις 100 κορυφαίες εταιρείες παγκοσμίως, π.χ. Apple, Deloite, NASA, US Army κλπ.
Ή ότι κάθε χρόνο εκατομμύρια φοιτητές και επαγγελματίες το χρησιμοποιούν για να πάρουν αποφάσεις καριέρας.
Κάτι κάνουν σωστά. Αλλά κάτι σημαντικό παραλείπουν.
Τι σου λένε τα τεστ και το λένε σωστά;
Ας είμαστε δίκαιοι. Τα τεστ προσωπικότητας, δεν είναι άχρηστα. Αντίθετα, μπορούν να είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, αρκεί να ξέρεις πώς να τα διαβάζεις.
-Σε βοηθούν να αναγνωρίσεις τάσεις. Αν σε «βγάζουν» εσωστρεφή, ίσως εξηγεί γιατί σε κουράζουν οι πολύωρες ομαδικές εργασίες.
- Ανοίγουν συζήτηση. Διαβάζεις την περιγραφή σου και λες «αυτό το αναγνωρίζω σε μένα»
- Σου δείχνουν επαγγελματικούς χώρους που δεν είχες σκεφτεί. Μπορεί να μην ήξερες καν ότι υπάρχει το επάγγελμα του UX designer μέχρι που ένα τεστ σου το πρότεινε.
- Γνωρίζεις τον εαυτό σου. Βοηθούν να μιλάς για τον εαυτό σου, κάτι που στην ηλικία σου είναι από μόνο του σημαντικό.
Τι παραλείπουν; και εδώ είναι το κρίσιμο μέρος.
Εδώ έρχεται η πραγματικότητα. Και είναι πιο ενδιαφέρουσα από κάθε τεστ.
1. Μετράνε «τι είσαι τώρα», όχι «τι μπορείς να γίνεις».
Η προσωπικότητα, δεν είναι μοίρα. Αλλάζει. Εξελίσσεται. Ένας νέος 16 χρονών που σήμερα δηλώνει «ντροπαλός και αναλυτικός» μπορεί στα 25 να είναι ο πιο επικοινωνιακός άνθρωπος στο γραφείο, απλώς επειδή μπήκε σε περιβάλλοντα που τον ανάγκασαν να αναπτυχθεί.
Τα τεστ βγάζουν μια φωτογραφία του σήμερα. Η καριέρα σου είναι μια "ταινία" 40 χρόνων.
2. Δεν μετράνε την προσπάθεια και το πάθος.
Κανένα τεστ δεν μπορεί να μετρήσει πόσο σκληρά είσαι διατεθειμένος να δουλέψεις, για κάτι που αγαπάς. Και αυτό, πολύ συχνά, κάνει μεγαλύτερη διαφορά από οποιοδήποτε «προφίλ».
Η ιστορία είναι γεμάτη από ανθρώπους που «δεν ταίριαζαν» με το επάγγελμά τους και έγιναν οι καλύτεροι στον κλάδο τους.
3. Αγνοούν τον κόσμο έξω από σένα.
Ένα τεστ σε κοιτά, μόνο από μέσα. Αλλά η επαγγελματική επιλογή έχει και έξω: αγορά εργασίας, οικονομικές συνθήκες, γεωγραφία, τεχνολογική αλλαγή. Το να είσαι «ιδανικός δημοσιογράφος» δεν αρκεί αν δεν καταλαβαίνεις πώς έχει αλλάξει ο κλάδος των ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια.
4. Ενισχύουν στερεότυπα χωρίς να το ξέρουν.
«Είσαι συναισθηματικός τύπος, ταιριάζεις με κοινωνικές επιστήμες.» Πόσες φορές έχεις ακούσει κάτι τέτοιο; Αυτές οι γενικεύσεις μπορεί να "κλείσουν πόρτες" πριν καν τις ανοίξεις. Ένα παιδί που αγαπά τα μαθηματικά αλλά είναι και έχει και βαθιά ενσυναίσθηση μπορεί να γίνει εξαιρετικός ψυχίατρος, οικονομολόγος ή αρχιτέκτονας.
5. Δεν αντικαθιστούν την εμπειρία.
Το πιο σημαντικό που δεν μπορεί να παρέχει κάθε τεστ είναι το ότι δεν υπάρχει ένα εργαστήριο για να δοκιμάσεις κάτι με τα χέρια σου. Volunteering, shadow παρακολούθηση ενός επαγγελματία, ένα μικρό project, μια συνέντευξη με κάποιον που κάνει αυτό που σε ενδιαφέρει, αυτά όλα γίνεται προσπάθεια να φανούν σε περισσότερες από 100 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.
Τότε τι κάνω με το αποτέλεσμά που μου δίνει το Test;
Μην το πετάξεις. Αλλά μην το ακολουθήσεις τυφλά.
Χρησιμοποίησέ το σαν αφετηρία συζήτησης, με τους γονείς σου, με έναν Σύμβουλο Επαγγελματικού Προσανατολισμού, με κάποιον που θαυμάζεις επαγγελματικά.
Ρώτα τον εαυτό σου τις ερωτήσεις που κανένα τεστ δεν κάνει:
- Ποιες στιγμές στη ζωή μου ένιωσα ότι «χάθηκα» σε κάτι;
- Τι θα έκανα αν ένιωθα ότι δεν θα αποτύχω;
- Ποιον θαυμάζω, και τι από αυτόν θέλω για μένα;
- Τι με εκνευρίζει τόσο πολύ που θέλω να το αλλάξω;
Τα τεστ προσωπικότητας δεν είναι χάρτες. Είναι καθρέφτες.
Σου δείχνουν μια εικόνα του εαυτού σου, αλλά εσύ αποφασίζεις τι να κάνεις με αυτό που βλέπεις.
Έχεις κάνει κάποιο τεστ προσωπικότητας που σε εντυπωσίασε ή σε μπέρδεψε;
Ο Επαγγελματικός Προσανατολισμός δίνει τις λύσεις.
Στην About Career βλέπουμε νέους που έρχονται με ένα τεστ στο χέρι και μια ερώτηση: «Αυτό που λέει, ισχύει για μένα;»
Και η απάντησή μας δεν είναι ποτέ ένα απλό «ναι» ή «όχι».
Ο ρόλος μας ως σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού δεν είναι να σου δώσουμε έτοιμες απαντήσεις, είναι να σε βοηθήσουμε να κάνεις τις σωστές ερωτήσεις. Να δούμε μαζί τι κρύβεται πίσω από τα αποτελέσματα ενός τεστ, τι λέει η αγορά εργασίας σήμερα, τι θέλεις εσύ πραγματικά και πώς αυτά τα τρία μπορούν να συναντηθούν.
Γιατί πιστεύουμε ότι κάθε νέος άνθρωπος αξίζει κάτι περισσότερο από έναν αλγόριθμο. Αξίζει μια πραγματική συζήτηση, με κάποιον που τον ακούει με προσοχή και τον βλέπει στο σύνολό του, όχι σαν έναν τύπο προσωπικότητας, αλλά σαν έναν άνθρωπο με μοναδική ιστορία, δυνατά σημεία και δυνατότητες που ακόμα ανακαλύπτει.
